Hittestress bij huisdieren voorkomen: EHBO-tips voor warme dagen

Zonnige dagen nodigen uit om lekker naar buiten te gaan. Toch brengt warm weer ook risico’s met zich mee. Honden en katten kunnen hun lichaamswarmte namelijk veel minder makkelijk kwijt dan wij. Hierdoor kan hittestress sneller ontstaan dan je misschien denkt.

Een lange wandeling, een warme kamer of te weinig schaduw kan al voor problemen zorgen. Vooral oudere dieren, jonge huisdieren, dieren met overgewicht en kortsnuitige rassen zijn extra gevoelig voor oververhitting.

Gelukkig kun je met de juiste voorzorgsmaatregelen veel ellende voorkomen. In deze blog leggen we uit hoe je hittestress bij huisdieren herkent, hoe je jouw hond of kat koel houdt en wat je moet doen wanneer je dier toch oververhit raakt. Zo kunnen jullie samen veilig van de warme dagen genieten.

Waarom is hitte gevaarlijk voor honden en katten?

Honden en katten kunnen hun lichaamswarmte minder gemakkelijk kwijt dan mensen. Wij koelen af door over ons hele lichaam te zweten, maar huisdieren hebben daar beperkte mogelijkheden voor.

Honden zweten vooral via hun voetzolen en koelen zichzelf voornamelijk af door te hijgen. Katten zoeken meestal een koele plek op, bewegen minder en likken hun vacht. Wanneer het speeksel verdampt, geeft dat enige verkoeling. Bij hoge temperaturen of een hoge luchtvochtigheid zijn deze manieren soms niet voldoende.

De normale lichaamstemperatuur van een hond of kat ligt ongeveer tussen de 38 en 39 graden. Loopt deze te ver op, dan kunnen belangrijke processen in het lichaam verstoord raken. Zonder snelle hulp kan oververhitting schade aan de hersenen en organen veroorzaken. Het is daarom belangrijk om de eerste signalen van hittestress op tijd te herkennen. 

Welke huisdieren lopen extra risico?

In principe kan ieder huisdier oververhit raken. Toch zijn sommige dieren gevoeliger voor warmte dan andere. Let tijdens warme dagen extra goed op bij:

• Kortsnuitige honden en katten, zoals bulldogs, mopshonden en Perzische katten
• Puppy’s en kittens
• Oudere dieren
• Dieren met overgewicht
• Huisdieren met hart-, long- of ademhalingsproblemen
• Dieren met een dikke of donkere vacht
• Zeer actieve of enthousiaste honden

Vooral kortsnuitige rassen kunnen hun warmte minder goed kwijt via hun ademhaling. Actieve honden vormen ook een belangrijke risicogroep. Sommige honden blijven enthousiast spelen of rennen, terwijl hun lichaam eigenlijk al rust en verkoeling nodig heeft.

Zo herken je hittestress bij je huisdier

Hittestress kan snel erger worden. Let daarom niet alleen op duidelijke alarmsignalen, maar ook op kleine veranderingen in het gedrag van je dier. Vroeg ingrijpen kan voorkomen dat lichte hittestress zich ontwikkelt tot een gevaarlijke hitteberoerte.

De eerste signalen van hittestress

Een hond met hittestress gaat vaak veel of ongecontroleerd hijgen. Ook rusteloosheid, overmatig kwijlen en steeds opnieuw een schaduwrijke plek zoeken kunnen erop wijzen dat je hond zijn warmte niet goed kwijt kan. Let bij honden en katten onder andere op:

• Overmatig of opvallend snel hijgen
• Rusteloos gedrag
• Veel speekselen
• Rode slijmvliezen
• Trillen
• Sloomheid
• Minder goed reageren
• Niet willen eten of drinken
• Een opvallend warme huid of vacht

Katten laten warmteproblemen vaak minder duidelijk zien. Een kat die met open bek ademt of hijgt, heeft mogelijk dringend hulp nodig. Breng je kat direct naar een koele plek en neem contact op met een dierenarts.

Ernstige signalen van een hitteberoerte

Wanneer hittestress verder oploopt, kunnen ernstige klachten ontstaan. Je dier kan gaan braken, wandelen of nauwelijks meer reageren. Ook bleke of blauwachtige slijmvliezen zijn een duidelijk alarmsignaal.

Onderneem direct actie bij:

• Extreem of moeizaam hijgen
• Braken of diarree
• Wankelend lopen of struikelen
• Verward gedrag
• Bleke of blauwachtige slijmvliezen
• Instorten
• Stuiptrekkingen
• Bewustzijnsverlies

Herken je één of meerdere van deze verschijnselen? Begin dan direct met koelen en bel onmiddellijk de dierenarts. Wacht niet af of de klachten vanzelf verdwijnen. 

Zo creëer je een koele en veilige plek

Op warme dagen heeft ieder huisdier een plek nodig waar het uit de zon kan rusten. Sluit overdag de gordijnen, zonwering of rolluiken om zoveel mogelijk warmte buiten te houden. Open ramen wanneer het ’s avonds afkoelt en zorg voor voldoende ventilatie.

Een ventilator kan helpen om de lucht te laten bewegen, maar richt deze liever niet voortdurend rechtstreeks op je dier. Heeft je woning airconditioning? Voorkom dan een groot en plotseling temperatuurverschil.

Controleer ook buiten of er gedurende de hele dag voldoende schaduw is. De zon draait, waardoor een plek die ’s ochtends koel is enkele uren later volledig in de zon kan liggen. Een afgesloten schuilhok is niet altijd koel genoeg en kan juist veel warmte vasthouden. 

Bied verschillende koele ligplekken aan

Veel honden en katten zoeken zelf de koelste plek in huis op. Geef je dier daarom toegang tot bijvoorbeeld een tegelvloer, goed geventileerde kamer of andere koele plek.

Een koelmat of verkoelende hondenmand kan extra comfort bieden. Laat je huisdier altijd zelf kiezen of het erop wilt liggen en zorg dat er daarnaast een gewone rustplek beschikbaar blijft. Controleer koelproducten regelmatig op beschadigingen en gebruik een gelgevulde koelmat onder toezicht als je dier graag op spullen kauwt.

Wil je jouw hond tijdens warme dagen een aangename rustplek geven? Bekijk dan ons assortiment koelproducten voor extra ondersteuning in huis, in de bench of onderweg.

Zorg voor voldoende vers drinkwater

Zet op meerdere rustige plaatsen een bak met vers, koel drinkwater neer. Zo hoeft je hond niet ver te lopen en is er altijd water beschikbaar. Ververs het water regelmatig en reinig de bakken dagelijks.

Sommige katten drinken liever stromend water. Een drinkfontein kan hen stimuleren om vaker te drinken. Je kunt ook een kleine hoeveelheid extra water door geschikt natvoer mengen. Laat natvoer tijdens warme dagen niet lang staan, omdat het sneller bederft.

Ga je op pad? Neem dan altijd voldoende water en een draagbare drinkbak mee. Wacht niet tot je dier duidelijk dorst heeft, maar bied onderweg regelmatig water aan.

Maak een verkoelende traktatie

Een kleine verkoelende snack kan op warme dagen voor een fijn tussendoortje zorgen. Denk voor honden aan een zelfgemaakt ijsje van geschikte, zoutarme bouillon zonder ui, knoflook of andere schadelijke ingrediënten. Voor katten kun je een beetje natvoer met water mengen en dit in kleine porties invriezen.

Geef verkoelende snacks met mate. Niet ieder dier verdraagt zuivel goed en grote hoeveelheden ijs of bevroren voer kunnen maag- en darmklachten veroorzaken.

Pas wandelen en spelen aan de temperatuur aan

Tijdens warme dagen kun je de dagelijkse routine het beste aanpassen. Wandel vroeg in de ochtend en later op de avond, wanneer de lucht en ondergrond koeler zijn. Houd de wandelingen kort en kies zo veel mogelijk voor gras en schaduwrijke routes.

Vermijd intensieve activiteiten tijdens de warmste uren van de dag. Fietsen, hardlopen, langdurig apporteren en wild spelen zorgen ervoor dat de spieren extra warmte produceren. Een enthousiaste hond stopt niet altijd uit zichzelf, dus las op tijd rustmomenten in.

Neem onderweg drinkwater mee en let voortdurend op het gedrag van je hond. Begint hij zwaarder te hijgen, langzamer te lopen of steeds de schaduw op te zoeken? Beëindig de wandeling dan en zoek een koele plek op.

Bescherm de poten tegen het asfalt

Asfalt, zand en stoeptegels kunnen veel heter worden dan de buitenlucht. Hierdoor kunnen de voetzolen van je hond verbranden.

Voel bij twijfel met de rug van je hand aan de ondergrond. Kun je je hond er niet enkele seconden comfortabel op houden? Kies dan een andere route. Gras, aarde en schaduwrijke bospaden zijn tijdens warme dagen meestal aangenamer voor hondenpoten.

Laat je hond veilig afkoelen in het water

Houdt je hond van water? Dan kan rustig pootjebaden of zwemmen een prettige manier zijn om af te koelen. Een ondiep hondenbad of watermat in de schaduw zorgt voor verkoeling en speelplezier.

Dwing je hond nooit om het water in te gaan. Zorg bovendien dat hij zelfstanding in en uit het bad kan stappen en blijf altijd in de buurt. Houd het spel rustig: fanatiek achter een bal aan zwemmen kan juist veel lichaamswarmte produceren.

Let bij zwemmen in natuurwater ook op blauwalg, sterke stroming en vervuild water. Laat je hond niet voortdurend water happen of drinken, omdat een te grote wateropname gevaarlijk kan zijn. 

Met een hondenzwembad of de Quapas! Dog Splash creëer je eenvoudig een verkoelende speelplek in de tuin. Gebruik waterproducten altijd onder toezicht en plaats ze bij voorkeur in de schaduw.

Veilig reizen met je huisdier tijdens warme dagen

Plan autoritten bij voorkeur vroeg in de ochtend of later op de avond. Koel en ventileer de auto voordat je dier instapt en neem voldoende drinkwater mee. Zet een reisbench op een plek met genoeg luchtcirculatie en houd alle ventilatieopeningen vrij.

Leg geen natte doek over de volledige bench. Hierdoor kan de luchtstroom afnemen en kan warmte in de bench blijven hang. Een geschikt verkoelend ligoppervlak kan onderweg wel ondersteuning bieden, zolang je controleert of je huisdier comfortabel blijft.

Laat je huisdier nooit alleen achter in de auto

Laat een hond, kat of ander huisdier nooit alleen in een geparkeerde auto achter. Ook niet wanneer de auto in de schaduw staat, het bewolkt is of op een raam op een kier blijft.

De temperatuur in een stilstaande auto kan binnen korte tijd levensgevaarlijk hoog worden. Even snel een boodschap doen, kan daardoor al ernstige gevolgen hebben. Kan je dier niet mee naar binnen? Zorg dan vooraf voor een veilige opvangplek. 

Eerste hulp bij hittestress of oververhitting

Denk je dat je huisdier oververhit is? Kom dan direct in actie. Hoe langer de lichaamstemperatuur verhoogd blijft, hoe groter de kans op schade aan organen.

Stap 1: haal je dier uit de warmte

Stop iedere activiteit en breng je huisdier direct naar de schaduw of een koele, goed geventileerde ruimte. Laat een ernstig verzwakt dier zo min mogelijk zelf lopen.

Stap 2: begin direct met koelen

Maak de vacht nat met koel kraanwater. Gebruik geen ijswater en leg geen ijsblokjes of bevroren koelelementen rechtstreeks op de huid. Zorg dat het water ook de huid bereikt, vooral bij dieren met een dikke vacht.

Laat lucht langs de natte vacht stromen met een ventilator of airconditioning. De combinatie van water en luchtbeweging helpt het lichaam warmte af te geven.

Wikkel je dier niet volledig in natte handdoeken. Een handdoeken kan na korte tijd opwarmen en vervolgens als een isolerende laag werken, waardoor de lichaamswarmte minder goed weg kan.

Stap 3: bied kleine hoeveelheden water aan

Laat je huisdier kleine beetjes koel water drinken als het nog goed bij bewustzijn is en zelfstandig kan slikken. Dwing je dier nooit om te drinken. Dit kan verslikken of braken veroorzaken.

Wil je dier niet meer drinken, reageert het nauwelijks of lukt slikken niet goed? Geef dan niets via de bek en volg direct de aanwijzingen van de dierenarts.

Stap 4: neem onmiddellijk contact op met de dierenarts

Bel de dierenarts terwijl je met koelen begint. De dierenarts kan telefonisch uitleggen wat je moet doen en aangeven hoe je jouw dier veilig naar de praktijk vervoert.

Ook als je hond of kat zichtbaar opknapt, blijft een controle belangrijk. Een hitteberoerte kan inwendige schade veroorzaken die niet direct zichtbaar is.

Stap 5: blijf koelen tijdens het vervoer

Volg hierbij altijd het advies van de dierenarts. Zorg in de auto voor voldoende ventilatie of airconditioning en voorkom dat je dier opnieuw opwarmt. Laat bij voorkeur iemand anders rijden, zodat jij de ademhaling en het bewustzijn van je huisdier kunt blijven controleren. 

Wat moet je vooral niet doen?

Bij oververhitting wil je zo snel mogelijk helpen, maar een te extreme of verkeerde aanpak kan extra problemen veroorzaken. Vermijd daarom de volgende handelingen:

• Leg geen ijs of bevroren koelelementen rechtstreeks op de huid
• Gebruik geen ijskoud water
• Wikkel je dier niet langdurig in natte handdoeken
• Bedek een reisbench niet volledig
• Dwing een dier niet om te drinken
• Geef geen menselijke pijnstillers of andere medicatie
• Wacht bij ernstige symptomen niet af
• Laat je dier na herstel niet direct weer bewegen of spelen

Blijf rustig, start met koelen en neem zo snel mogelijk contact op met een dierenarts. Bij een mogelijke hitteberoerte telt iedere minuut.

Samen veilig genieten van warme dagen

Met een paar eenvoudige aanpassingen kun je hittestress bij je huisdier vaak voorkomen. Zorg voor voldoende vers drinkwater, schaduw en een koele rustplek en pas wandelingen en activiteiten aan de temperatuur aan. Let vooral goed op bij jonge, oudere, kortsnuitige of zieke dieren, omdat zij sneller oververhit kunnen raken.

Zie je signalen van hittestress? Haal je dier dan direct uit de warmte, begin met koelen en neem contact op met de dierenarts. Ook wanneer je hond of kat lijkt op te knappen, is het verstandig om professioneel advies te vragen. Bij twijfel geldt: liever één keer te veel bellen dan één keer te laat.

Met de juiste voorbereiding kunnen jij en je huisdier veilig van de zomer genieten. Bekijk onze verkoelende producten voor honden en katten en help jouw trouwe maatje comfortabel het hoofd koel te houden.